به دلیل اینکه افراد مبتلا به ام اس درهنگام حملات بیماری  و یا مواردی که دچار

مشکلاتی خاص می گردند،همچنین  افراد  دیگری  که  درمواردی  مشابه  نیازبه

مصرف   کورتون پیدا میکنند،تصمیم گرفتم در این  پست کمی در مورد  کورتون

وعوارضآن و راههای کاهش مضرات آن توضیح  دهم.

موارد بیشماری از کاربرد این داروها دردرمان  درازمدت بیماریها وجود دارد که

قابل  جایگزینی  با هیچ  داروی  دیگری نیستند  و به  دلیل خاصیت تضعیف ایمنی

کورتونها استفاده  وسیع  از این داروها برای درمان بیماریهای خود ایمنی صورت

می‌ گیرد.

داروهای کورتونی تعداد زیادی ازداروها را شامل میشود وپردنیزولون، بتامتازون

دگزامتازون،متیل پردنیزولون،تریامسینولون،هیدروکورتیزون و کلوبتازول همه از

انواع کورتون‌ها هستند.

عوارض داروهای  کورتونی به میزان  و مدت مصرف  آنها بستگی  دارد.هرچه

مقدار و مدت درمان بیشتر باشد عوارض آن بیشتر خواهد بود . 

به عنوان مثال:برای درمان  روماتیسم مفصلی،انواعی ازبیماری‌های کلیوی،نوعی

از هپاتیت که  هپاتیت خود ایمنی نامیده  می‌شود  و  انواعی از بیماریهای  پوستی

مزمن استفاده از کورتون به مدت طولانی کاربرد دارد.

درمان بیماری کرون که  یک بیماری  روده‌ای است و بیماری ام‌اس نیزدر مراحل

مختلف با کورتون‌ها صورت می‌گیرد.

درمان طولانی مدت با  کورتون اگرچه  باعث رهایی بیماراز درد و رنج  بیماری

می‌شود، اما منجر به وابستگی و ایجاد عوارض متعدد می‌شود.

توضیحات در ادامه مطلب


1-  پوکی استخوان :کورتون مانع  فعالیت سلولهایی میشود که دراستخوان سازی

و رسوب کلسیم  دراستخوانها  نقش دارند .ازسوی دیگر از جذب کلسیم در روده

جلوگیری می کند . درنتیجه کلسیم  ازاستخوانها  برداشته  میشود و به درون خون

راه می یابد . این دو فرایند موجب پوکی استخوان می شود . در افرادی که از این

داروها استفاده میکنند لازم است برای پیشگیری از بروزعوارض،مصرف  لبنیات

در رژیم غذایی  وجود  داشته  باشد  و  در صورت  نیاز از مکمل های کلسیم هم

استفاده شود.

2- چاقی : افزایش بی رویه  اشتها از دیگر عارضه های  جانبی  کورتون

 است وبه همین دلیل به کسانیکه تحت درمان با کورتون قرار دارند توصیه

میشود که غذاهای کم کالری مصرف کنند.

3- تورم : کورتونها اغلب موجب دفع پتاسیم و جذب سدیم میشود .مصرف 

نمک سدیم  در این بیماران می تواند موجب تورم  شدید شود . رژیم غذایی 

چنین فردی باید در حد امکان بدون نمک طعام باشد.

4- مشکلات چشمی : مصرف طولانی کورتون شانس ابتلا به آب مروارید

و گلوکوم ( آب سیاه ) را نیز زیاد میکند.

5- اختلال  حافظه : مطالعات  جدید  نشان  داده است  با  مصرف  کورتون 

فعالیتهای مربوط به حافظه دراز مدت مانند استعداد یادگیری،یادآوری سریع

و یادآوری با تاخیر کاهش می یابد . بیشتر این فعالیتها در طول  ده روز بعد 

از قطع دارو به حالت اول برمیگردد . اگر چه زمان بیشتری بطول میانجامد 

تا یادآوری سریع به حالت عادی برگردد.

6- قرمزی پوست:استفاده ازپمادهای حاوی کورتون شاید به سرعت التهابات 

پوستی را درمان کند اما استفاده طولانی ازآن موجب  قرمزی پوست میشود.

استفاده  طولانی  مدت  از کورتون  باعث  نازک شدن  پوست  و گشاد شدن 

رگهای زیر پوست میشود که پیامد آن قرمزی پوست است.

7- یکی از عوارض  استفاده  زیاد از کورتونها  افزایش میزان چربی است.

این حالت بعلاوه تورم بدن باعث  پُف کردن  فرد شده  وعلامتی بنام صورت 

ماه ایجاد میکند .البته صورت از لحاظ زیبایی مثل ماه نمی شود بلکه مثل ماه 

گرد میشود.

8- استفاده  مکرر از کورتون  باعث  تحلیل رفتن  عضلات میشود . به  دلیل 

تخریب پروتئین های بدن ، پروتئین غذایی فرد باید حتی الامکان بالا باشد.

9-  استفاده از مقادیر بالای کورتون موجب افزایش احتمال نوع خاصی از بی 

نظمی ضربان قلب ، که یکی از عوامل اصلی سکته مغزی است ، میشود.


10- علاوه بر اینها استفاده از کورتون میتواند موجب سردرد ، سرگیجه 

عصبانیت ، افسردگی ، هیجان پذیری ، اختلال خواب ، جوش غرور ، رشد

موهای زائد ، ناراحتی معده ، افزایش فشار خون ، تاخیر در بهبودی بیماریهای

عفونی و زخم ها ، درد یا ضعف عضلانی ، افزایش تعریق ، تشنگی شدید ، 

کبودشدگی غیر طبیعی و اختلال در قاعدگی زنان نیز بشود .

 11- این داروها باعث احتباس آب و نمک در بدن شده و در نتیجه افزایش وزن

را موجب می ‌شود.
12- داروهای کورتونی باعث افزایش فشار خون، سرکوب تولید کورتون طبیعی 

در بدن و بروز عوارض استخوانی و در بیماران دیابتی باعث افزایش قند خون

می ‌شود.

برای کاهش عوارض ناخواسته داروهای کورتونی لازم است موارد زیر را

رعایت نمایید :


1- به هیچ وجه کورتون نباید به طور ناگهانى قطع شود و کاهش میزان آن و قطع

آن باید تحت نظر پزشک انجام شود.

2- به هنگام روبروشدن با استرس هاى شدید و پیش از جراحى هاى کوچک یا

بزرگ ، موضوع را به آگاهى پزشک خود برسانید تا به طور موقت میزان

کاربرد دارو را افزایش دهد .

3- ازآنجا که کورتون میتواند باعث پوکى استخوان گردد، به ویژه در روزهاى

نخست کاربرد آن ، بنابراین براى پیشگیرى از پوکى استخوان موارد زیر پیشنهاد

میشود :

 - مصرف کلسیم به میزان ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلى گرم روزانه(یک لیوان شیرمعادل

 ۳۰۰ میلى گرم کلسیم دارد )

- مصرف ویتامین D ( دى ) تحت نظر پزشک معالج

- انجام ورزش منظم به ویژه پیاده روى

- داشتن رژیم غذائى کم نمک

 - استفاده از داروهاى ضد پوکى استخوان به صورت پیشگیرانه با تجویز و تحت

نظر پزشک معالج

4- مصرف کورتون میتواند افزایش چربى هاى خون را درپى داشته باشد ، 

بنابراین براى کاهش این پیامد ناخواسته بهتر آنست که:

- رژیم غذائى کم چرب داشته باشید.

- اندازه گیرى وکنترل کردن چربى خون در ابتداى مصرف کورتون و سپس هر

یک سال یکبار.

5- مصرف کورتون میتواند باعث افزایش قند خون شود بنابراین براى کاهش این

عارضه موارد زیر توصیه میشود :

- رعایت رژیم غدائى مناسب

- اندازه گیرى قند خون به طور منظم


6- مصرف کورتون میتواند فشارخون را بالا ببرد، بنابراین بهتر است:


- رژیم غذائى کم نمک داشته باشید.

-  فشار خونتان را مرتبا کنترل نمایید.



7- کاربرد کورتون  به ویژه در ان ازه هاى زیاد میتواند سبب افزایش خطر عفونت شود :

- از تماس با افراد داراى عفونت هاى ویروسى و حضور در محل هاى شلوغ به

ویژه در فصل زمستان جلوگیرى کنید.

- پیشنهاد میشود در صورت بروز هر گونه تب ، هر چه زودتر به پزشک خود

مراجعه داشته باشید .

 8-کاربرد کورتون میتواند سبب ایجاد آتروفى ( ضعف ) در ماهیچه هاى بدن  

شود بنابراین براى کاهش این پیامد انجام ورزش هاى کششى براى پیشگیرى از

آتروفى عضله توصیه میشود.